Slaapapneu

Snurkgeluiden uit de slaapkamer. Een doodgewone situatie waar miljoenen Nederlanders dagelijks mee moeten leven. Hoewel deze situatie op het eerste gezicht onschuldig lijkt, kan de aandoening verstrekkende fysieke en sociale gevolgen hebben.

Wat is slaapapneu?

Veel mensen hebben last van snurken. Het vibreren van zacht weefsel in de luchtwegen veroorzaakt het snurkgeluid. Maar wanneer de spieren tijdens de slaap ontspannen en daardoor tong en zachte delen in de keel de ademhaling blokkeren, spreken we van obstructief slaapapneu syndroom, oftewel OSAS. We spreken van OSAS als iemand ‘s nachts meer dan 5 keer per uur een langere ademstilstand van 10 seconden of meer heeft en overdag zeer slaperig of vermoeid is. Apneus kunnen ook ontstaan doordat de hersenen te weinig prikkels afgeven om te ademen. Dit noemen we centraal slaapapneu syndroom, oftewel CSAS en komt minder vaak voor dan OSAS.

Wat zijn de symptomen?

Mensen met apneu komen nooit in diepe slaap. De reflexen die zij ’s nachts hebben, houden dat tegen. Diepe slaap is belangrijk om het lichaam te laten uitrusten en weer de nodige energie te geven. Oppervlakkig slapen is daarvoor niet genoeg. Tijdens een ademstilstand wordt geen zuurstof aangevoerd in het lichaam. Dit kan ernstige zijn. Er kunnen klachten ontstaan zoals:

  • verminderde concentratie;
  • prikkelbaarheid;
  • vergeetachtigheid;
  • weinig energie/in slaap vallen overdag.

Daarnaast riskeren mensen met slaapapneu een hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte, hart- en vaatziekten, obesitas (zwaarlijvigheid), herseninfarct en diabetes.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Uitgebreid onderzoek door multidisciplinair team 

Het officieel vaststellen van het slaapapneu syndroom is niet gemakkelijk. De diagnose wordt, na verwijzing van de huisarts, gesteld in een ziekenhuis of een gespecialiseerde kliniek. Na inventarisatie van uw klachten, volgt een uitgebreid onderzoek. Met de uitkomst van dit onderzoek wordt door een multidisciplinair team (KNO-arts, longarts, tandarts en/of andere specialist) de ernst van uw ademstilstand en slaperigheid bepaald.

Het ambulante of klinisch slaaponderzoek toont het aantal ademstilstanden (apneus) of sterk verminderde ademhalingen (hypopneus) die u heeft per uur slaap. Dit noemen we de apneu/hypopneu-index of AHI. De indeling van OSAS is als volgt:

    Aantal ademstilstanden per uur   slaap  Slaperigheid overdag (in slaap vallen                tijdens situaties waarbij aandacht is vereist)
Licht OSAS    5 – 15  Weinig aandacht (bijvoorbeeld televisie kijken)
Matig OSAS   15 – 30  Nodige aandacht  (bijvoorbeeld vergaderen)
Ernstig OSAS   30 of meer  Grote aandacht (bijvoorbeeld autorijden)

 

Zelftest
Herkent u (een aantal) symptomen? Of hoort uw partner u ’s nachts regelmatig snurken? Met onderstaande vragenlijsten kunt u zelf nagaan of er een indicatie is voor apneu:

Let op! Deze lijsten dienen puur ter indicatie. Alleen een gespecialiseerd (tand)arts kan de diagnose stellen.

 

Welke behandelingen zijn er?

Behandeling van OSAS is gericht op het wegnemen of sterk verminderen van slaperigheid of vermoeidheid overdag en de apneus tijdens het slapen. Welke behandeling voor u het meest geschikt is, hangt af van de ernst van de OSAS. Uw behandelend arts zal dit met u bespreken en samen met u de juiste behandeling bepalen. De mogelijkheden zijn:

  • Mandibulair Repositie Apparaat (MRA)
    Bij lichte of matige OSAS is de eerste behandeloptie een Mandibulair Repositie Apparaat (MRA). Dit wordt ‘s nachts in de mond geplaatst en brengt onderkaak met tong naar voren tijdens de slaap. Op deze manier worden de luchtwegen open gehouden. Een MRA wordt veelal aangemeten en vervolgd door de NVT geaccrediteerde tandarts. Na een eerste controle wordt de patiënt geïnstrueerd om het hulpmiddel ook zelf te kunnen instellen. Ook een jaarlijkse controle is onderdeel van het protocol. Uw gebit moet in goede staat zijn en regelmatige controle is nodig. Voor deze behandeling kunt u terecht bij de geaccrediteerde tandartsen voor slaapapneu, Henk Eijsbouts en Dolf Hehenkamp.
  • De Continous Positive Air Pressure (CPAP)
    Een apparaat dat via een masker zorgt voor een continue positieve druk in uw luchtwegen. Dit is de meest toegepaste behandeling bij ernstige OSAS.  Hierdoor blijven de luchtwegen goed open tijdens de diepe slaap en kunt u onbelemmerd doorademen. Er zullen nauwelijks of geen ademstilstanden meer optreden. Voor deze behandeling kunt u nog niet bij ons terecht.
  • Chirurgische behandeling
    Een enkele keer komt het voor dat chirurgische behandeling van kaak of verhemelte door kaakchirurg of KNO-arts geïndiceerd wordt.
  • Positietherapie
    Uit slaaponderzoek kan ook blijken dat de slaapapneu houdingsafhankelijk is. Apneu komt vaker voor in de rugligging dan in de zijligging. Er zijn hulpmiddelen beschikbaar om de slaaphouding te corrigeren. In voorkomende gevallen kan dat afdoende zijn.

 

Algemene behandeladviezen

Naast de verschillende behandelingen/therapieën zijn er ook nog algemene behandeladviezen:

  • afvallen en sporten als u te zwaar bent;
  • ’s avonds geen alcohol drinken;
  • stoppen met roken;
  • geen medicijnen nemen waarvan u suf wordt;
  • voorkomen dat u in rugligging slaapt.

Onderzoek toont aan dat patiënten met slaapapneu, die gedurende de nacht een CPAP- MRA apparaat gebruiken, overdag alerter en beter geconcentreerd zijn. In het algemeen ervaren zij weer een goede kwaliteit van leven. Een wakker en fit gevoel overdag, betere motivatie en arbeidsprestaties en weinig tot geen snurkgeluiden gedurende de nacht.
Zijn een aantal verschijnselen/aandoeningen bij u van toepassing of is uw ESS score meer dan 10? Dan is het verstandig om contact op te nemen met uw huisarts om ernstigere aandoeningen te voorkomen. Uw huisarts kan u doorverwijzen.

Bij QUOLE Centrum Mondzorg Waalre zijn twee tandartsen met NVT accreditatie slaapapneu werkzaam: Henk Eijsbouts en Dolf Hehenkamp.