3 februari 2017

Door Henk Eijsbouts

Na cariës en tandvleesziekten is er ook in toenemende mate een nieuwe gebitsziekte: tandenknarsen. Dit wordt in medische taal ‘bruxisme’ genoemd. Tandenknarsen is het met geweld over elkaar heen schuiven van tanden en kiezen, of het met kracht op elkaar klemmen van tanden en kiezen. De kauwspieren zijn actief zonder dat er voedsel wordt vermalen, deze spieren zijn ontzettend sterk. Circusartiesten bewijzen dat bijvoorbeeld door, hangend aan een bit in hun mond (vastgehouden door de kauwspieren), snel rond te draaien.

Tijdens het slapen of overdag
Het knarsen geeft vaak een schurend of knarsend geluid. Het merendeel van de mensen die tandenknarsen doen dat ’s nachts (slaapbruxisme). Het aantal keren knarsen per uur kan wel 20 tot 30 keer zijn, dat verschilt per individu. Elk knarsmoment duurt tussen enkele seconden en meerdere minuten, er wordt dus niet constant geknarst. Er is inmiddels bekend dat er in bijna alle gevallen (80%). wordt geknarst als iemand van diepere naar lichtere slaap overgaat, wat vele malen per nacht gebeurt. In de diepe slaap wordt nauwelijks geknarst. Het komt ook vaak overdag voor, maar dan meestal in de vorm van klemmen (dagbruxisme). Aan deze beide vormen liggen vermoedelijk verschillende oorzaken ten grondslag.

Oorzaken
De oorzaken zijn niet helemaal duidelijk. Overdag gebeurt het vaak bij stress, bijvoorbeeld bij lastige werkzaamheden of als iemand zich inspannend moet concentreren. Psychologische factoren spelen dan een rol, de oorzaak zit dan meer ‘tussen de oren’. Er zijn verschillende theorieën waarom men ’s nachts bruxeert:

  • Ziekten in het centrale zenuwstelsel kunnen het knarsen stimuleren, zo worden bijvoorbeeld slaapstoornissen hiermee in verband gebracht.
  • Erfelijke factoren kunnen een rol spelen (40-60%).
  • Roken, alcohol- en (bepaald) medicijngebruik worden in verband gebracht met knarsen. Bij rokers wordt het twee keer zo vaak geconstateerd.

Meer dan een half miljoen Nederlanders
Tandenknarsen zie je zowel bij kinderen als volwassenen. Meer dan een half miljoen Nederlanders heeft gebitsschade door deze aandoening. Bij kinderen heeft zo’n 15% last van tandenknarsen, bij volwassenen is dit ongeveer 5%. Vrijwel iedereen heeft wel een periode in zijn ofhaar leven waarin wordt getandenknarst. Vaak is dit van voorbijgaande aard. Maar als het blijft aanhouden, kunnen er (ernstige) problemen ontstaan. Het is dan belangrijk om er iets aan te (laten) doen.

Slijtage van het gebit
Tanden en kiezen kunnen er flink van slijten. “De tandenknarser eet zijn eigen gebit op”, zegt Dr. Frank Lobbezoo, hoogleraar aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). Vullingen en kronen kunnen breken of splijten en protheses kunnen kapot gaan. Wat van tanden afslijt, komt niet meer terug. Herstel kan gecompliceerd en kostbaar zijn. Tandenknarsen geeft niet alleen slijtage aan het gebit, maar kan ook leiden tot hoofdpijn, pijn in nek en last van spier- en kaakgewrichten. Meestal komt dit door een te hoge activiteit van de kauwspieren.

Wat kan eraan gedaan worden?
Met moderne apparatuur kan hoge spieractiviteit en bruxisme thuis worden gemeten. Hiermee wordt het aantal keren dat iemand knarst of klemt per uur, tijdens de slaap gemeten. Daarna behandelt de tandarts, indien mogelijk, de oorzaak van het tandenknarsen en probeert met instructies en ontspanningstherapie de schade te beperken. Meestal bestaat de therapie uit het aanmeten van een harde kunststof relaxatiesplint of opbeetplaat, die slijtage tegengaat en ontspanning bevordert. Deze moet vervolgens minstens enkele maanden ’s nachts worden gedragen.

Bij ernstige mate van bruxisme kan behandeling met medicatie nodig zijn. Er kan ook hulp worden ingeschakeld van een gespecialiseerde fysiotherapeut en mogelijk een psycholoog.


Breng tijdig een bezoek aan uw tandarts en herken de problemen, om de schade van tandenknarsen zoveel mogelijk te beperken!

Heeft u vragen omtrent tandenknarsen of wilt u een afspraak maken? Neem dan contact op met ons.

 

 

 

Alles onder 1 dak
Altijd de beste materialen
Tandtechnisch lab
Meer dan 40 jaar ervaring